8 Markanın Görünürlüğü Yüzde 95,8'e Ulaştı: Yapay zekâda görünür olmakla önerilmek arasında fark var

UIM Growth Agency’nin Türkiye’nin en değerli sekiz markasını ChatGPT, Gemini ve Google AI Mode üzerinde incelediği pilot araştırmada markalar, 48 öneri fırsatının 46’sında görünür oldu. Ancak araştırma; görünürlük, tercih edilme ve doğru bilgilerle temsil edilmenin her zaman aynı yönde ilerlemediğini ortaya koydu.

Kullanıcıların ürün ve hizmet araştırırken yapay zekâ araçlarına giderek daha fazla başvurması, markalar açısından yeni bir görünürlük alanı yaratıyor. Geleneksel arama sonuçlarında üst sıralarda yer almak önemini korurken, markaların artık yapay zekâ tarafından nasıl tanımlandığı, hangi durumlarda önerildiği ve hangi kaynaklarla ilişkilendirildiği de önem kazanıyor.

UIM tarafından gerçekleştirilen “Türkiye Yapay Zekâ Marka Görünürlüğü Endeksi 2026” pilot araştırmasında, Brand Finance Türkiye 125 listesinin ilk sekiz sırasında yer alan Türk Hava Yolları, Arçelik, İş Bankası, Ford Otosan, Ziraat Bankası, LC Waikiki, Vestel ve Garanti BBVA incelendi.

Sekiz marka için 120 yapay zekâ yanıtı değerlendirildi

Araştırma kapsamında sekiz marka için ChatGPT, Gemini ve Google AI Mode’a aynı yapıda beşer soru yöneltildi ve toplam 120 yapay zekâ yanıtı değerlendirildi.

Her marka için ikisi doğrudan öneri davranışını ölçen beş farklı soru kullanıldı. Öneri sorularında marka adı belirtilmedi; yapay zekâlardan belirli ihtiyaçlara ve kriterlere göre marka önermeleri istendi.

48 öneri fırsatının 46’sında görünürlük

Böylece sekiz marka için toplam 48 bağımsız öneri fırsatı oluştu. İncelenen markalar bu fırsatların 46’sında yer alarak yüzde 95,8’lik genel görünürlük oranına ulaştı. Sekiz markanın yedisi, kendisiyle ilgili altı öneri yanıtının tamamında görünür oldu.

Bu sonuç, Türkiye’nin yüksek marka değerine sahip şirketlerinin yapay zekâ sistemleri tarafından büyük ölçüde tanındığını gösteriyor. Bununla birlikte markanın listede bulunması, ilk sırada önerilmesi ve doğru bilgilerle anlatılması aynı anlama gelmiyor.

THY ve Ford Otosan 1,00 ortalama sıraya ulaştı

Türk Hava Yolları ve Ford Otosan, altı öneri yanıtının tamamında ilk sırada yer alarak 1,00 ortalama önerilme sırasına ulaştı. Bu sonuç, her iki markanın da faaliyet gösterdiği kategoriyle güçlü ve istikrarlı biçimde özdeşleştirildiğini gösterdi.

Garanti BBVA, İş Bankası ve LC Waikiki altı öneri yanıtının tamamında görünür olurken 1,17 ortalama sıralama elde etti. Arçelik ise yüzde 100 görünürlük ve 1,33 ortalama sıralamayla güçlü önerilme performansı gösterdi.

Vestel de altı öneri yanıtının tamamında yer aldı. Markanın 2,83 ortalama sırası, Vestel’in yapay zekâlar tarafından güçlü biçimde tanındığını; buna karşılık görünürlüğün ilk tercihe dönüşmesi konusunda yeni bir iletişim alanı bulunduğunu gösteriyor.

Ziraat Bankası altı fırsatın dördünde yer aldı

Ziraat Bankası altı öneri fırsatının dördünde yer aldı ve göründüğü yanıtlarda ortalama beşinci sırada konumlandı. Bankanın yüksek kurumsal bilinirliğinin; dijital bankacılık, yatırım, kart ve bireysel finans ürünleri gibi daha spesifik kullanıcı ihtiyaçlarında daha güçlü bir önerilme performansına dönüştürülmesi önemli bir fırsat alanı oluşturuyor.

Ortalama önerilme sıraları yalnızca markanın yer aldığı cevaplar üzerinden hesaplandı. Markanın bulunmadığı yanıtlar ise ayrıca görünürlük oranında değerlendirildi.

Görünürlüğü yalnızca markanın kendi sitesi belirlemiyor

Araştırmada yapay zekâların marka yanıtlarını oluştururken kurumsal internet sitelerinin yanı sıra haber kuruluşlarından, karşılaştırma içeriklerinden, sektörel yayınlardan, kullanıcı platformlarından ve üçüncü taraf araştırmalardan yararlandığı görüldü.

Bu nedenle yapay zekâ görünürlüğü yalnızca markanın kendi sitesinde ne anlattığıyla oluşmuyor. Markanın dijital ekosistemde hangi ifadelerle tanımlandığı, hakkında yayımlanan güncel veriler ve üçüncü taraf kaynaklardaki tutarlılık da sonuçları doğrudan etkiliyor.

Garanti BBVA bu konuda dikkat çekici bir örnek oluşturdu. Markanın yatırımcı ilişkileri sayfasında müşteri deneyimi araştırmasının araştırma şirketi, örneklem büyüklüğü ve rakip kümesi açık biçimde tanımlanıyor. Araştırmadaki üç yapay zekâ sistemi de Garanti BBVA’nın en yakın rakipleri olarak İş Bankası, Akbank ve Yapı Kredi üzerinde uzlaştı. Bu üçlü, markanın kurumsal profilinde kullandığı karşılaştırma kümesiyle örtüştü.

Bu bulgu; güncel verilerin, araştırma yönteminin ve karşılaştırma çerçevesinin açık biçimde yayımlanmasının yapay zekâların marka anlatısını etkileyebildiğini gösteriyor.

Güncel olmayan bilgi yeni bir itibar riski yaratıyor

Pilot çalışma sırasında yapay zekâların zaman zaman farklı dönemlere ait verileri bir arada kullandığı görüldü. Sahip olunan bir markanın lisanslı marka gibi sınıflandırılması, farklı yıllara ait şube veya çalışan sayılarının güncel kabul edilmesi ve imzalanmış bir satış sözleşmesinin tamamlanmış işlem gibi anlatılması bu örnekler arasında yer aldı.

Bu sorunların tamamı doğrudan yapay zekâ kaynaklı değil. Aynı kurumun farklı sayfalarında farklı dönemlere veya kapsamlara ait verilerin tarih ve kapsam bilgisi yeterince açık olmadan bulunması da sistemlerin çelişkili cevaplar üretmesine yol açabiliyor.

Dolayısıyla markalar için fırsat yalnızca daha fazla içerik üretmekte değil; kurumsal verileri tekilleştirmekte, güncelleme tarihlerini görünür kılmakta ve marka, iştirak, lisans ve sahiplik ilişkilerini açık bir dille anlatmakta yatıyor.

“GEO artık yalnızca bulunma değil, doğru temsil edilme meselesi”

Dijital İletişim Stratejisti ve UIM Growth Agency Kurucusu Mustafa Derya Çolak, araştırmanın sonuçlarını şöyle değerlendirdi: “Pilot çalışma, Türkiye’nin değerli markalarının yapay zekâ sistemlerinde önemli ölçüde görünür olduğunu gösteriyor. Ancak görünürlük tek başına yeterli değil. Bir marka bulunabilir, fakat ilk sırada önerilmeyebilir veya eski bilgilerle anlatılabilir. GEO’yu yalnızca yapay zekâ cevaplarında yer almak olarak değil; doğru kaynaklarla, güncel bilgilerle ve markanın stratejik konumlandırmasına uygun biçimde temsil edilmek olarak ele almak gerekiyor.”

Çolak, markaların bu yeni alanda kurumsal veri sayfalarını düzenli olarak güncellemesi, önemli rakamların tarih ve kapsamını açıkça belirtmesi, üçüncü taraf kaynaklardaki marka anlatısını izlemesi ve yapay zekâ yanıtlarını belirli aralıklarla test etmesi gerektiğini belirtti.

Araştırma 3 Eylül 2026’da gerçekleştirildi

Araştırma 3 Eylül 2026 tarihinde, Türkçe ve standartlaştırılmış soru kalıpları kullanılarak gerçekleştirildi. Her marka için kurumsal kimlik, ürün ve hizmet kapsamı, genel kategori önerisi, çok kriterli öneri ve rakip-kaynak analizi olmak üzere beş soru kullanıldı.

Markalar; doğru tanımlanma, önerilerde görünme, önerilme sırası, kullanılan kaynakların niteliği, yanlış veya güncel olmayan bilgi, rakiplerle karıştırılma ve yapay zekâ sistemleri arasındaki uzlaşı başlıklarında incelendi.

Ana değerlendirmeye ChatGPT, Gemini Flash-Lite ve Google AI Mode yanıtları dahil edildi. Standart Google aramasındaki “AI Bakışı” sonuçları ayrıca gözlem notu olarak kaydedildi. Perplexity tarafındaki testler erişim engeli nedeniyle ana veri setine ve hesaplamalara dahil edilmedi.

Araştırma, belirli bir tarihte elde edilen yanıtların fotoğrafını çeken bir pilot çalışmadır. Yapay zekâ yanıtları model sürümüne, konuma, oturum geçmişine ve sorgunun ifade biçimine göre değişebilir. Çalışma bir ürün kalitesi, müşteri memnuniyeti veya finansal performans sıralaması değildir; markaların yapay zekâ destekli arama ve öneri ortamlarındaki temsilini ölçmektedir.