Kağıtsız Taşımacılığa Geçiş: eFTI 2027 İçin Hazırlık Başladı

Avrupa Birliği’nde yük taşımacılığına ilişkin bilgilerin kamu otoriteleriyle elektronik ortamda paylaşılmasını düzenleyen eFTI için hazırlık süreci ilerliyor. Avrupa Komisyonu’nun açıkladığı takvime göre, 9 Temmuz 2027’den itibaren üye ülkelerin yetkili makamları, düzenleme kapsamındaki bilgileri sertifikalı eFTI platformları üzerinden elektronik olarak sunulduğunda kabul etmek zorunda olacak. Komisyon, uygulamanın AB taşımacılık ve lojistik sektöründe operasyonel ve idari maliyetlerde yılda yaklaşık 1 milyar avro tasarruf sağlamasını öngörüyor.

Uluslararası taşımacılık ve entegre lojistik çözümleri sunan Lanes Lojistik, bu dönüşümü forwarder perspektifiyle değerlendirdi. Lanes Lojistik Operasyon Direktörü Ali Demircan, Türkiye ile Avrupa arasındaki taşımalarda rekabetin, fiziksel yük hareketi kadar bilginin doğru ve zamanında yönetilmesiyle de şekillendiğini belirterek, hazırlıkların yazılım seçiminin ötesinde operasyon süreçlerini ve iş ortakları arasındaki koordinasyonu kapsaması gerektiğini vurguladı.

2027 takvimi sektörün hazırlık gündemini hızlandırıyor

Elektronik Yük Taşımacılığı Bilgisi anlamına gelen eFTI, karayolu, demiryolu, iç su yolu ve havayolu taşımacılığında belirli mevzuat bilgilerinin elektronik sunumu için ortak bir çerçeve oluşturuyor. Avrupa Komisyonu’nun güncel takvimi, kalan uygulama şartnamelerinin Aralık 2026’ya kadar kabul edilmesini öngörüyor. Bu süreç, kamu otoritelerinin sistemleriyle işletmelerin kullanacağı platformların teknik ve operasyonel hazırlıklarının birlikte ilerlemesini gerektiriyor.

Bununla birlikte, 2027 tarihi bütün işletmelerin kağıt belgeleri terk etmek zorunda kalacağı bir son tarih anlamına gelmiyor. İşletmeler açısından eFTI kullanımı gönüllülük esasına dayanırken, yükümlülük yetkili makamların koşullara uygun elektronik bilgiyi kabul etmesini kapsıyor. eFTI, elektronik karayolu taşıma senedi olan e-CMR’nin de yerine geçmiyor.

Ali Demircan, takvimin sektör açısından anlamını şu sözlerle değerlendirdi: “2027’yi yalnızca bir mevzuat tarihi olarak okumak hazırlık alanını daraltır. Forwarder açısından asıl mesele, müşteriden alınan yük bilgisinin taşıyıcıya, acenteye ve ilgili kontrol noktasına tutarlı biçimde ulaşmasıdır. Bugün farklı dosyalarda tekrar tekrar girilen bilgilerin nerede üretildiğini, kim tarafından doğrulandığını ve değiştiğinde nasıl güncellendiğini belirlemek gerekiyor. Hazırlığa bu sorularla başlayan firmalar, teknoloji yatırımlarından daha fazla fayda sağlayabilir.”

Dijitalleşmenin başarısını belgenin değil verinin kalitesi belirleyecek

Taşımacılıkta bir belgenin taranarak e-postayla gönderilmesi, içindeki bilgilerin farklı sistemler tarafından işlenebildiği anlamına gelmiyor. Gönderici ve alıcı bilgileri, yük tanımı, miktar ve ağırlık gibi alanların farklı taraflarca yeniden girilmesi, hata ve zaman kaybı yaratabiliyor. Aynı gönderiye ilişkin birden fazla dosyanın dolaşımda olması ise hangi kaydın güncel olduğunun belirlenmesini güçleştiriyor.

Forwarder firmalar açısından dönüşümün önemli bir boyutunu, bu bilgi akışının düzenlenmesi oluşturuyor. İhracatçının sipariş kaydıyla taşıyıcının operasyon kaydının ilişkilendirilmesi, değişikliklerin ilgili taraflara aktarılması ve eksik bilgilerin yük hareketinden önce tamamlanması, dijital süreçlerin verimli çalışmasını destekleyebilir. Yanlış girilmiş bir verinin daha hızlı paylaşılması ise operasyonel sorunu ortadan kaldırmıyor.

Demircan, “Kağıdı kaldırmak tek başına operasyonu iyileştirmez. Yükün ağırlığı bir sistemde farklı, başka bir sistemde farklı görünüyorsa aynı sorunu dijital ortamda yaşamaya devam edersiniz. Öncelikle doğru verinin kaynağını belirlemek ve kontrol sorumluluğunu netleştirmek gerekiyor. Forwarder olarak bu dönüşümdeki rolümüz, farklı taraflardan gelen bilgilerin taşımanın ihtiyaçlarına uygun biçimde bir araya getirilmesine ve tutarlı kullanılmasına katkı sağlamak” dedi.

Türkiye–Avrupa taşımalarında ortak hazırlık önem kazanıyor

Lanes Lojistik’in değerlendirmesine göre eFTI, Türkiye merkezli işletmeler için Avrupa’daki taşıyıcıların veya yazılım sağlayıcılarının gündemiyle sınırlı görülmemeli. Türkiye’den çıkan bir yükün Avrupa’daki teslimatına kadar üretici, forwarder, taşıyıcı, depo ve acente arasında çok sayıda bilgi alışverişi gerçekleşiyor. Bu nedenle Avrupa’daki iş ortaklarının dijital süreçlere hazırlanması, Türkiye’de üretilen taşıma bilgilerinin niteliğini de ticari açıdan daha önemli hale getirebilir.

Özellikle birden fazla taşıma türünün kullanıldığı operasyonlarda, yükün fiziksel hareketiyle bilgi akışının birlikte planlanması gerekiyor. Karayoluyla terminale ulaşan ve demiryoluyla devam eden bir gönderide, aktarma sırasında hangi bilgilerin devredileceğinin önceden belirlenmesi koordinasyonu kolaylaştırabilir. Ancak elektronik bilgi paylaşımının gelişmesi, gümrük beyanı ve transit işlemlerine ilişkin ayrı yükümlülükleri ortadan kaldırmıyor.

Ali Demircan, “Türkiye’deki ihracatçının Avrupa’daki her teknik ayrıntıyı tek başına takip etmesini bekleyemeyiz. Burada forwarder firmalara önemli bir koordinasyon görevi düşüyor. Hangi hatta hangi iş ortağıyla çalışıldığı, kullanılan sistemlerin nasıl bilgi paylaşabildiği ve müşteriden hangi verilerin istendiği birlikte değerlendirilmeli. İhracatçımız açısından hedef, aynı bilgiyi farklı taraflara defalarca hazırlamak için harcanan emeği azaltırken sevkiyatın kontrolünü güçlendirmek olmalı” ifadelerini kullandı.

Platform seçiminde entegrasyon ve erişim birlikte değerlendirilmeli

eFTI hazırlığında teknoloji sağlayıcılarının sunduğu çözümlerin mevcut operasyonlarla nasıl çalışacağının incelenmesi de önem taşıyor. AB’nin Kasım 2025 tarihli platform düzenlemesi, mevcut lojistik bilgi teknolojisi çözümlerinden yararlanılarak eFTI platformlarının geliştirilmesine imkan tanıyor. Düzenleme ayrıca, akredite bir uygunluk değerlendirme kuruluşunun verdiği platform sertifikasının bütün üye ülkelerde geçerli olmasını öngörüyor.

Bu çerçevede işletmelerin değerlendirmesi gereken başlıklar arasında mevcut taşıma yönetim sistemleriyle bağlantı, veri aktarımının kolaylığı, kullanıcı yetkileri ve hizmet sürekliliği bulunuyor. Bir sistemin operasyon çalışanlarının günlük işini kolaylaştırması kadar, farklı müşterilerin ticari bilgilerinin uygun erişim kurallarıyla yönetilmesi de önem taşıyor. Teknoloji seçiminin yalnızca ilk yatırım bedeli üzerinden yapılması, ilerleyen dönemde ek entegrasyon maliyetlerine veya manuel işlemlerin sürmesine yol açabilir.

Hazırlık küçük pilotlarla somut kazanımlara dönüşebilir

Lanes Lojistik’in değerlendirmesine göre işletmelerin bütün operasyonlarını aynı anda dönüştürmeye çalışmak yerine, belirli bir müşteri veya taşıma hattında bilgi akışını inceleyerek başlaması uygulanabilir bir yaklaşım sunuyor. Tekrar veri girişi, eksik bilgi nedeniyle yapılan yazışmalar, belge düzeltmeleri ve kayıt arama sürelerinin ölçülmesi, yatırım önceliklerinin belirlenmesine yardımcı olabilir. Pilot uygulamalardan elde edilen sonuçlar, daha geniş operasyonlara geçiş için yol gösterebilir.

Ali Demircan değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı: “Dijital dönüşümün başarısını kullanılan ekran sayısıyla değil, operasyonun ne kadar kolaylaştığıyla ölçmeliyiz. Aynı bilgi kaç kez giriliyor, bir düzeltme kaç kişiye iletiliyor, çalışanımız güncel kayda ne kadar sürede ulaşabiliyor? Önce bunları görmemiz gerekiyor. Lanes Lojistik olarak taşımacılığı yükün hareketiyle birlikte bilgi ve koordinasyon yönetimi açısından ele alıyoruz. eFTI hazırlığının da sektörümüzde daha düzenli, izlenebilir ve verimli iş süreçleri oluşturmak için önemli bir fırsat sunduğuna inanıyoruz.”